Πόσο εύκολο είναι για έναν ηλικιωμένο να περπατήσει στο κέντρο του Βόλου; Ποια εμπόδια συναντά στις καθημερινές του μετακινήσεις και πώς μπορεί η εμπειρία των ίδιων των πολιτών να συμβάλει στη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος;

Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα αναζητούν φοιτητές του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, μέσα από μια νέα εκπαιδευτική συνεργασία με το ΚΑΠΗ Αγίου Βασιλείου του Δήμου Βόλου, που έχει στόχο την καταγραφή των προβλημάτων προσβασιμότητας και τη διαμόρφωση προτάσεων για ένα πιο λειτουργικό και φιλικό κέντρο πόλης.

Η πρωτοβουλία υλοποιείται από το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΤΜΧΠΠΑ), στο πλαίσιο του προπτυχιακού μαθήματος «Συμμετοχικός Χωρικός Σχεδιασμός».

Οι ηλικιωμένοι γίνονται συνεργάτες των φοιτητών

Στο επίκεντρο της δράσης βρίσκεται η εργασία με τίτλο «Περπατώντας το κέντρο του Βόλου – Συν-σχεδιάζοντας για την προσβασιμότητα», μέσα από την οποία οι φοιτητές καλούνται να εξετάσουν τις πραγματικές συνθήκες μετακίνησης των πεζών.

Για τον σκοπό αυτό, υπεγράφη Σύμφωνο Συμμετοχής με το ΚΑΠΗ Αγίου Βασιλείου, ώστε τα μέλη του να συμμετάσχουν ενεργά στη διαδικασία καταγραφής των αναγκών και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν.

Η φιλοσοφία της συνεργασίας είναι να μην περιοριστεί η μελέτη σε θεωρητικές προσεγγίσεις, αλλά να αξιοποιήσει τις προσωπικές εμπειρίες ανθρώπων που κινούνται καθημερινά στους δρόμους της πόλης.

Με τον τρόπο αυτό, οι ηλικιωμένοι δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως αποδέκτες μελλοντικών παρεμβάσεων, αλλά αποκτούν ενεργό ρόλο στη διαδικασία σχεδιασμού.

Συναντήσεις, εργαστήρια και καταγραφή προβλημάτων

Η εκπαιδευτική δράση προβλέπει συναντήσεις, ανοιχτά εργαστήρια και διάλογο ανάμεσα στους φοιτητές και τα μέλη του ΚΑΠΗ.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα επιχειρηθεί να αποτυπωθούν οι καθημερινές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πεζοί στο κέντρο του Βόλου, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες των μεγαλύτερων σε ηλικία πολιτών.

Τα συμπεράσματα θα αξιοποιηθούν από τους φοιτητές για τη διαμόρφωση προτάσεων στρατηγικού χωρικού σχεδιασμού, με στόχο τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της ποιότητας του δημόσιου χώρου.

Η πρωτοβουλία αναδεικνύει τη σημασία της συμμετοχής των κατοίκων στον σχεδιασμό μιας πόλης, καθώς οι πραγματικές ανάγκες δεν μπορούν πάντα να αποτυπωθούν μόνο μέσα από τεχνικές μελέτες.

Η συμβολή του Δήμου Βόλου

Η συνεργασία πραγματοποιείται με την υποστήριξη της αντιδημάρχου Κοινωνικής Μέριμνας, Αλληλεγγύης, Ισότητας και Διαχείρισης Κοινωνικών Κέντρων του Δήμου Βόλου, Παρασκευής Αναγνώστου – Στάθη.

Σημαντική είναι επίσης η συμβολή της Νικολέτας Τσαμάνδουρα, συντονίστριας της δομής «Βοήθεια στο Σπίτι» της Δημοτικής Ενότητας Ιωλκού και κοινωνικής λειτουργού στο Κέντρο Διημέρευσης και Ημερήσιας Φροντίδας Ατόμων με Αναπηρία του Δήμου Βόλου.

Στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας συμμετέχει και το προσωπικό του ΚΑΠΗ Αγίου Βασιλείου, συμβάλλοντας στην επικοινωνία και τη συνεργασία με τα μέλη της δομής.

Από τις αίθουσες του Πανεπιστημίου στους δρόμους του Βόλου

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της πρωτοβουλίας είναι ότι δίνει στους φοιτητές τη δυνατότητα να εφαρμόσουν τις επιστημονικές γνώσεις τους σε πραγματικές συνθήκες.

Αντί να εξετάζουν αποκλειστικά υποθετικά ζητήματα πολεοδομικού σχεδιασμού, καλούνται να έρθουν σε άμεση επαφή με τους πολίτες και να κατανοήσουν πώς οι επιλογές στον σχεδιασμό του δημόσιου χώρου επηρεάζουν την καθημερινότητα.

Παράλληλα, η συμμετοχή των μελών του ΚΑΠΗ δίνει τη δυνατότητα να ακουστούν οι ανάγκες μιας ηλικιακής ομάδας για την οποία η ασφαλής και ανεμπόδιστη μετακίνηση έχει ιδιαίτερη σημασία.

Στόχος μια πόλη πιο φιλική για όλους

Η συνεργασία του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με το ΚΑΠΗ Αγίου Βασιλείου αναδεικνύει μια διαφορετική προσέγγιση στον πολεοδομικό σχεδιασμό: οι αποφάσεις και οι προτάσεις για τον δημόσιο χώρο να διαμορφώνονται με τη συμμετοχή των ανθρώπων που τον χρησιμοποιούν.

Πρόκειται για τη βασική αρχή του συμμετοχικού σχεδιασμού, ο οποίος επιδιώκει να συνδυάσει την επιστημονική γνώση με την εμπειρία των πολιτών.

Η δράση έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ανακοίνωση συγκεκριμένων δημοτικών έργων. Ωστόσο, οι προτάσεις που θα προκύψουν μπορούν να προσφέρουν χρήσιμα στοιχεία στον δημόσιο διάλογο για την προσβασιμότητα στο κέντρο του Βόλου.

Το ζητούμενο είναι μια πόλη στην οποία η καθημερινή μετακίνηση θα γίνεται ευκολότερη και ασφαλέστερη για όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας ή κινητικών δυνατοτήτων.