Τον πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελο Βενιζέλο, υποδέχθηκε σήμερα Πέμπτη (12/11) στο Προεδρικό Μέγαρο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, οι δύο άνδρες συζήτησαν για τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις, καθώς και για ζητήματα της εσωτερικής επικαιρότητας.
Ευάγγελος Βενιζέλος: Το καλώδιο, οι εκκρεμότητες με την Τουρκία και η απουσία εθνικής στρατηγικής – Τι απάντησε για το ενδεχόμενο πολιτικής επιστροφής
Τις εκκρεμότητες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την απουσία μιας κοινά διαμορφωμένης εθνικής στρατηγικής, αλλά και τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας έθεσε στο επίκεντρο της συνέντευξής του στην ΕΡΤ το βράδυ της Τετάρτης (12/11) ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπογράμμισε ότι ακόμη και αν ολοκληρωθεί χωρίς προβλήματα η πόντιση του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου, οι διαφορές με την Τουρκία θα παραμείνουν ανοιχτές.
Παράλληλα, επισήμανε ότι οι συμμαχίες με τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι σημαντικές, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ελληνική διπλωματία και τις αναγκαίες διαδικασίες για την επίλυση των διαφορών. Άσκησε, επίσης, κριτική στην απουσία ουσιαστικής πολιτικής συναίνεσης, αναφέρθηκε στην οικονομική κατάσταση και στις δυνατότητες κυβερνητικών συνεργασιών, ενώ απάντησε για τις σχέσεις του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη στάση του απέναντι στο ΠΑΣΟΚ.
«Δεν πρέπει το καλώδιο να μας κρύβει τα βασικά θέματα»
Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπενθύμισε ότι πρόκειται για ένα έργο που συζητείται εδώ και χρόνια και έχει αντιμετωπίσει τόσο οικονομικές επιφυλάξεις από την κυπριακή πλευρά όσο και γεωπολιτικές δυσκολίες. Ειδική αναφορά έκανε στο επεισόδιο της Κάσου το 2024, όταν διακόπηκαν οι τεχνικές έρευνες για την πόντιση του καλωδίου.
Σημείωσε, πάντως, ότι έχουν πραγματοποιηθεί και στο παρελθόν εγκαταστάσεις υποθαλάσσιων καλωδίων στην περιοχή, φέρνοντας ως παράδειγμα το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο «Αφροδίτη», που συνδέει την Κρήτη με την Κύπρο και ποντίστηκε το 1974.
«Δεν πρέπει το καλώδιο να μας κρύβει τα βασικά θέματα», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει εκκρεμότητες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία, τη Λιβύη και την Αλβανία. Υπενθύμισε ότι έχουν συναφθεί συμφωνίες με την Αίγυπτο, για μερική οριοθέτηση, και την Ιταλία, για πλήρη οριοθέτηση.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις πρόσθετες διεκδικήσεις που προβάλλει η Άγκυρα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και η αμφισβήτηση του ελληνικού εναέριου χώρου των 10 ναυτικών μιλίων.
«Αν τοποθετήσουμε το καλώδιο χωρίς κανένα πρόβλημα, δεν θα έχουμε λύσει κανένα από τα θέματα αυτά», υπογράμμισε.
Το δικαίωμα πόντισης και ο ρόλος των NAVTEX
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών εξήγησε ότι το διεθνές δίκαιο αντιμετωπίζει διαφορετικά την εγκατάσταση υποθαλάσσιων καλωδίων και την τοποθέτηση αγωγών. Όπως ανέφερε, για τους αγωγούς απαιτείται συνεννόηση σχετικά με την όδευσή τους, ενώ για τα καλώδια προβλέπεται δικαίωμα εγκατάστασης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
«Τα καλώδια τα τοποθετείς ούτως ή άλλως», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι το δικαίωμα πόντισης δεν συνεπάγεται οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ.
Πρόσθεσε ότι όταν ένα κράτος προβάλλει αντιρρήσεις, ακόμη και χωρίς επαρκή νομική βάση, δημιουργείται μια κατάσταση που απαιτεί διπλωματική αντιμετώπιση. Όπως εξήγησε, η οριστική οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μπορεί να προκύψει είτε μέσα από συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών είτε μέσω απόφασης αρμόδιου διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις NAVTEX που εκδόθηκαν από την Ελλάδα και την Τουρκία για τις έρευνες, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν αποτελούν διαδικασία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.
«Η NAVTEX αφορά τη θαλάσσια ασφάλεια. Δεν αφορά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ», τόνισε.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ανέφερε ότι οι θέσεις των δύο χωρών για τις θαλάσσιες ζώνες έχουν διατυπωθεί επισήμως και στον ΟΗΕ, ενώ αναφέρθηκε και στις διαφωνίες σχετικά με τις περιοχές ευθύνης έρευνας και διάσωσης. Υπενθύμισε, επίσης, ότι η διεθνής νομολογία δεν προβλέπει ενιαία αντιμετώπιση της επήρειας των νησιών, καθώς αυτή εξαρτάται από τις ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες κάθε υπόθεσης.
Η γαλλική ρηματική διακοίνωση και τα συμφέροντα της Γαλλίας
Για τις πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, με αφορμή τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού σκάφους, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών διευκρίνισε ότι η note verbale αποτελεί επίσημο γραπτό διπλωματικό έγγραφο.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι δεν γνωρίζει εάν έχει πράγματι επιδοθεί τέτοια διακοίνωση ούτε ποιο είναι το περιεχόμενό της. Αναφέρθηκε στις πληροφορίες για συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβεως στην Άγκυρα με Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, χωρίς να υιοθετήσει συγκεκριμένη εκδοχή για όσα συζητήθηκαν ή για το αποτέλεσμα της επαφής.
«Δεν χρειάζεται να μιλάμε για υποχωρήσεις. Όλοι είμαστε εξίσου πατριώτες και όλοι θέλουμε να κάνουμε το καλύτερο. Αλλά πρέπει να ξέρουμε τα νομικά και τεχνικά ζητήματα διότι ο ερασιτεχνισμός είναι επικίνδυνος», ανέφερε.
Στη συνέχεια υπενθύμισε ότι η Γαλλία έχει δικά της οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή. Ειδικότερα, γαλλική εταιρεία έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου, ενώ το ερευνητικό σκάφος που συμμετέχει στις εργασίες φέρει γαλλική σημαία.
«Δεν νομίζω ότι η γαλλοτουρκική σχέση προσδιορίζεται μόνο επί τη βάσει του καλωδίου ή μόνο επί τη βάσει των ελληνικών συμφερόντων», σημείωσε.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αναμένει πως η Γαλλία ή οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιλύσουν τις ελληνοτουρκικές διαφορές. Οι διεθνείς συμμαχίες είναι απαραίτητες, όπως είπε, αλλά δεν αντικαθιστούν τη διαπραγμάτευση, τη συμφωνία οριοθέτησης ή την προσφυγή στη διεθνή δικαιοσύνη.
Επισήμανε, ακόμη, την ανάγκη περιφερειακής συνεννόησης στην Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας ότι η στρατιωτική ισχύς και οι εξοπλισμοί, όσο αναγκαίοι κι αν είναι, δεν αρκούν για να επιλύσουν τις εκκρεμότητες της εξωτερικής πολιτικής.
Αιχμές για την απουσία εθνικής στρατηγικής
Ερωτηθείς εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης χειρίζονται σωστά την υπόθεση του καλωδίου, ο Ευάγγελος Βενιζέλος απέφυγε να διατυπώσει δημόσιες υποδείξεις.
«Δεν θα πω τηλεοπτικά συστάσεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών χειρισμών θα κριθεί από το εάν τελικά θα κατασκευαστεί το καλώδιο, αλλά και από τις συνέπειες που ενδέχεται να έχουν διπλωματικές δηλώσεις ή έγγραφα.
Η κριτική του επικεντρώθηκε στην απουσία ουσιαστικής εθνικής συναίνεσης. Όπως υποστήριξε, τα πολιτικά κόμματα συμφωνούν γενικά στην ανάγκη επίκλησης του διεθνούς δικαίου, χωρίς όμως να έχουν καταλήξει σε κοινή στρατηγική για τις συγκεκριμένες εκκρεμότητες.
«Τώρα υπάρχει εθνικό μέτωπο στην αφήγηση», σχολίασε, εκτιμώντας ότι η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη διαμόρφωση συνεννόησης.
Αναφέρθηκε, επίσης, στο «σύνδρομο της Ζυρίχης και του Λονδίνου», παραπέμποντας στις αντιδράσεις που είχαν προκαλέσει οι συμφωνίες για την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κατά την εκτίμησή του, ο φόβος ότι μια πολιτική πρωτοβουλία θα χαρακτηριστεί εθνική υποχώρηση εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο στην ανάληψη σχετικών πρωτοβουλιών.
Συνδέοντας την τοποθέτησή του με την παλαιότερη αναφορά του περί «μη διακυβερνήσιμης χώρας», υποστήριξε ότι το πρόβλημα αφορά συνολικά το πολιτικό σύστημα και την αδυναμία διαμόρφωσης μιας μακροπρόθεσμης εθνικής στρατηγικής.
«Δεν είναι πρόβλημα αφήγησης. Είναι πρόβλημα πραγματικά στρατηγικής», τόνισε.
Οικονομία και κυβερνήσεις συνεργασίας
Στο πεδίο της οικονομίας, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναγνώρισε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, υποστηρίζοντας, ωστόσο, ότι η Ελλάδα δεν έχει πετύχει την αναπτυξιακή εκτίναξη που θα μπορούσε να ακολουθήσει την πολυετή κρίση.
Έθεσε στο επίκεντρο την ακρίβεια, την υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης, τους εργαζόμενους που βρίσκονται σε συνθήκες φτώχειας και τις κοινωνικές ανισότητες, χαρακτηρίζοντας τον πληθωρισμό «τη χειρότερη μορφή φορολογίας».
Όπως εξήγησε, η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και των φορολογικών εσόδων μπορεί να βελτιώνει ορισμένους δημοσιονομικούς δείκτες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι βελτιώνεται στον ίδιο βαθμό και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος τάχθηκε υπέρ ενός νέου κοινωνικού, αναπτυξιακού και παραγωγικού συμβολαίου, με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Αναφερόμενος στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος, υποστήριξε ότι οι ευρύτερες κυβερνητικές συνεργασίες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων, σημείωσε όμως ότι σήμερα δεν υπάρχουν οι απαραίτητες πολιτικές προϋποθέσεις.
Υπενθύμισε την εμπειρία των κυβερνήσεων συνεργασίας κατά την οικονομική κρίση, επισημαίνοντας ότι η αυτοδυναμία μπορεί να λειτουργεί μέχρι ενός σημείου, αλλά δεν εξασφαλίζει από μόνη της τις ευρύτερες συναινέσεις που χρειάζεται η χώρα.
Τι είπε για Μητσοτάκη, ΠΑΣΟΚ, Τσίπρα και Σαμαρά
Στο ερώτημα για τις σχέσεις του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο Ευάγγελος Βενιζέλος απέρριψε τις ερμηνείες περί πολιτικής προσέγγισης, με αφορμή θετικές αναφορές του για την παρουσία του πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
«Εγώ θέλω να διατηρώ την ικανότητα να συνομιλώ με τους πάντες», ανέφερε, εξηγώντας ότι θεωρεί αναγκαία την επικοινωνία για σημαντικά εθνικά και θεσμικά ζητήματα.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι εξακολουθεί να ανήκει στο ΠΑΣΟΚ και να στηρίζει την ηγεσία του. Επισήμανε, μάλιστα, ότι το κόμμα θα πρέπει να αναδείξει περισσότερο τη συμβολή του στη διαχείριση της οικονομικής κρίσης και στη διατήρηση της σταθερότητας.
«Θέλω το ΠΑΣΟΚ να πάει όσο γίνεται καλύτερα», δήλωσε.
Για το ενδεχόμενο μετεκλογικής συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία ή άλλες πολιτικές δυνάμεις, απέφυγε να δώσει κατευθύνσεις. Αναγνώρισε, πάντως, ότι η υπόθεση των υποκλοπών έχει επιβαρύνει τις σχέσεις του ΠΑΣΟΚ με την κυβέρνηση, ενώ υπάρχουν και σοβαρές διαφορές με τον Αλέξη Τσίπρα.
Σχετικά με την πολιτική πρωτοβουλία του πρώην πρωθυπουργού, εκτίμησε ότι επιχειρεί να υποκαταστήσει τον ΣΥΡΙΖΑ, μετά τα διαλυτικά φαινόμενα που αντιμετώπισε το κόμμα. Για τον Αντώνη Σαμαρά ανέφερε ότι κινείται στον ευρύτερο συντηρητικό χώρο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από σημαντικό κατακερματισμό.
Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι οι μετεκλογικές συνεργασίες δεν μπορούν να προεξοφληθούν, καθώς θα εξαρτηθούν από την απόφαση των πολιτών.
Τα ειδικά δικαστήρια και το ενδεχόμενο πολιτικής επιστροφής
Για τις αναφορές σε ενδεχόμενες παραπομπές πολιτικών προσώπων σε ειδικά δικαστήρια, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπενθύμισε τις δικαστικές περιπέτειες του Ανδρέα Παπανδρέου και του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Διευκρίνισε ότι δεν απορρίπτει τη δικαστική λογοδοσία πολιτικών προσώπων όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις τέλεσης αδικημάτων, διαχωρίζοντας, ωστόσο, αυτή την περίπτωση από την ποινικοποίηση της πολιτικής αντιπαράθεσης.
«Είμαι υπέρ των ειδικών δικαστηρίων όταν υπάρχουν κραυγαλέες περιπτώσεις», ανέφερε.
Τέλος, ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επιστροφής του στην ενεργό πολιτική, απέφυγε να αναφερθεί σε προσωπικά σχέδια. Εξήγησε ότι μια τέτοια συζήτηση θα μπορούσε να υπονομεύσει την ανεξαρτησία και την αξιοπιστία των δημόσιων παρεμβάσεών του.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι ο πατριωτισμός των πολιτικών προσώπων κρίνεται στις κρίσιμες στιγμές για τη χώρα, παραπέμποντας στο ερώτημα: «Τι έκανες στον πόλεμο;».
Πηγή: ieidiseis.gr
