Υπήρξε μια εποχή που οι Βολιώτες δεν πήγαιναν για ψώνια στον Σκλαβενίτη, στο My market ή στα σημερινά καταστήματα της ΑΒ Βασιλόπουλος. Πήγαιναν στην ΤΡΟΦΟ, στην Αθηνά, στην Πανεμπορική, στον Βερόπουλο, στον Μαρινόπουλο, στην DIA και στην Ατλάντικ.

Ονόματα που σήμερα έχουν εξαφανιστεί από τις ταμπέλες των σούπερ μάρκετ, αλλά παραμένουν ζωντανά στις αναμνήσεις χιλιάδων κατοίκων του Βόλου και της Νέας Ιωνίας.

Τα καταστήματα αυτά αποτελούσαν σημεία αναφοράς της καθημερινής ζωής. Εκεί γίνονταν τα ψώνια της εβδομάδας, οι αγορές για το οικογενειακό τραπέζι και οι προμήθειες των γιορτών. Οι χαρακτηριστικές σακούλες, οι προσφορές στα φυλλάδια και οι διαφημίσεις τους είχαν γίνει μέρος της καθημερινότητας.

Πολλά από τα κτίρια εξακολουθούν να στεγάζουν σούπερ μάρκετ. Μόνο που οι επιγραφές άλλαξαν, καθώς διαδοχικές εξαγορές, συγχωνεύσεις και επιχειρηματικές καταρρεύσεις μεταμόρφωσαν το ελληνικό λιανεμπόριο.

Ας θυμηθούμε επτά γνωστές αλυσίδες που κάποτε δραστηριοποιούνταν στον Βόλο και τι απέγιναν.

1. ΤΡΟΦΟ: Η μεγάλη ελληνική αλυσίδα που πέρασε στην ΑΒ Βασιλόπουλος

Μία από τις χαρακτηριστικές παρουσίες στην αγορά του Βόλου ήταν η ΤΡΟΦΟ, η μεγάλη ελληνική αλυσίδα που είχε αναπτύξει σημαντικό δίκτυο καταστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα.

Στον Βόλο λειτουργούσε κατάστημα στη διασταύρωση των οδών 2ας Νοεμβρίου και Θουκυδίδου, στον χώρο όπου σήμερα βρίσκεται η ΑΒ Βασιλόπουλος.

Η ιστορία της ΤΡΟΦΟ ξεκίνησε το 1976 από τους αδελφούς Δημήτρη και Κώστα Σπανό. Η οικογενειακή δραστηριότητα είχε αρχίσει νωρίτερα, με ένα παντοπωλείο στα Ιλίσια της Αθήνας, ενώ το πρώτο κατάστημα της νέας εταιρείας άνοιξε στο Παλαιό Φάληρο.

Τις επόμενες δεκαετίες η αλυσίδα επεκτάθηκε δυναμικά, δημιουργώντας παράλληλα και το δίκτυο χονδρικής ΕΝΑ Cash & Carry.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε στις 16 Οκτωβρίου 2000, όταν συμφωνήθηκε η εξαγορά της ΤΡΟΦΟ από την ΑΒ Βασιλόπουλος. Η σύμβαση μεταβίβασης των μετοχών υπογράφηκε στις 25 Ιανουαρίου 2001.

Η εξαγορά αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες επιχειρηματικές κινήσεις της εποχής, ενισχύοντας σημαντικά το μέγεθος της ΑΒ.

Η ΤΡΟΦΟ δεν εξαφανίστηκε λόγω πτώχευσης. Η δραστηριότητά της ενσωματώθηκε σταδιακά στη νέα ιδιοκτησία, με αποτέλεσμα το γνωστό όνομα να αποσυρθεί από το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου.

Για τους παλιότερους Βολιώτες, πάντως, η γωνία της 2ας Νοεμβρίου με τη Θουκυδίδου εξακολουθεί να συνδέεται με την εποχή της ΤΡΟΦΟ. ΤΟ ΒΗΜΑ+2

2. ΑΘΗΝΑ: Το σούπερ μάρκετ στην πλατεία Οξυγόνου

Μία ακόμη χαρακτηριστική αλυσίδα που εξυπηρετούσε τους Βολιώτες ήταν η ΑΘΗΝΑ.

Το κατάστημά της λειτουργούσε στην περιοχή της πλατείας Οξυγόνου, στη συμβολή των οδών Αναλήψεως και Παγασών, στον χώρο όπου σήμερα βρίσκεται το My market.

Η ιστορία της αλυσίδας συνδέεται με την ανάπτυξη των οργανωμένων σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα και τη μετάβαση από τα παραδοσιακά παντοπωλεία σε μεγαλύτερα καταστήματα αυτοεξυπηρέτησης.

Το «Αθηνά Μάρκετ» είχε αναπτυχθεί μέσα από τη συνεργασία παντοπωλών και τη δημιουργία προμηθευτικού συνεταιρισμού, αποτελώντας ένα από τα παραδείγματα της πρώιμης συγκέντρωσης του ελληνικού λιανεμπορίου.

Το 1993, η αλυσίδα Αθηνά, που διέθετε τότε 24 καταστήματα σε ολόκληρη την Ελλάδα, εξαγοράστηκε από τον όμιλο Βερόπουλου.

Η συγκεκριμένη εξαγορά αποτέλεσε μία από τις πρώτες σημαντικές κινήσεις συγκέντρωσης της αγοράς, σε μια εποχή που τα δίκτυα των περισσότερων ελληνικών αλυσίδων ήταν ακόμη σχετικά μικρά.

Το όνομα Αθηνά σταδιακά εγκαταλείφθηκε, καθώς τα καταστήματα ενσωματώθηκαν στο δίκτυο του νέου ιδιοκτήτη.

Η ακριβής χρονιά κατά την οποία ξεκίνησε η λειτουργία του συγκεκριμένου καταστήματος στον Βόλο, όπως και η ημερομηνία οριστικής αλλαγής της επιγραφής του, δεν προκύπτουν από τις διαθέσιμες ιστορικές πηγές. Εκείνο που τεκμηριώνεται είναι η εξαγορά της αλυσίδας το 1993. Academia+1

3. ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ: Η αυτοκρατορία που κατέρρευσε και πέρασε στον Σκλαβενίτη

Από τις πλέον αναγνωρίσιμες αλυσίδες που δραστηριοποιήθηκαν στον Βόλο ήταν ο Μαρινόπουλος.

Ένα από τα κεντρικά καταστήματά του βρισκόταν στη 2ας Νοεμβρίου, στις εγκαταστάσεις όπου σήμερα λειτουργεί ο Σκλαβενίτης.

Παρουσία είχε επίσης στη διασταύρωση Ιωλκού και Γιάννη Δήμου, ένα ακόμη σημείο που συνδέθηκε με τη συγκεκριμένη αλυσίδα.

Ο Μαρινόπουλος υπήρξε για πολλά χρόνια ένας από τους ισχυρότερους επιχειρηματικούς ομίλους του ελληνικού λιανεμπορίου.

Η συνεργασία του με τον γαλλικό όμιλο Carrefour έφερε στην ελληνική αγορά ένα εκτεταμένο δίκτυο υπεραγορών και καταστημάτων με διαφορετικά εμπορικά σήματα.

Ωστόσο, η οικονομική κατάσταση του ομίλου επιδεινώθηκε δραματικά, οδηγώντας το 2016 σε μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις που είχε γνωρίσει ο κλάδος των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα.

Η λύση ήρθε μέσα από τη μεταβίβαση μεγάλου μέρους του δικτύου στον όμιλο Σκλαβενίτη, ο οποίος ανέλαβε την επαναλειτουργία των καταστημάτων με τη δική του επωνυμία το 2017.

Έτσι, το γνωστό κατάστημα της 2ας Νοεμβρίου άλλαξε ταυτότητα, ακολουθώντας τη μετάβαση ενός ολόκληρου δικτύου στη νέα εποχή.

Η ιστορία του Μαρινόπουλου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεγάλης αναδιάρθρωσης που γνώρισε η ελληνική αγορά στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Επιτροπή Ανταγωνισμού+1

4. DIA: «Το κλειδί στην οικονομία» που θυμούνται ακόμη οι Βολιώτες

Μία από τις αλυσίδες που άφησαν το δικό τους αποτύπωμα στην αγορά του Βόλου ήταν η DIA, με το χαρακτηριστικό διαφημιστικό σύνθημα «Το κλειδί στην οικονομία».

Στον Βόλο λειτουργούσε κατάστημα στην οδό Αχιλλέως, αποτελώντας μια επιλογή για όσους αναζητούσαν οικονομικές αγορές.

Η DIA Hellas ιδρύθηκε το 1994 και ξεκίνησε την εμπορική της δραστηριότητα στην Ελλάδα τον Ιούλιο του 1995, εισάγοντας στην ελληνική αγορά ένα μοντέλο που τότε δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο: τα εκπτωτικά σούπερ μάρκετ, γνωστά ως discount stores.

Η φιλοσοφία της βασιζόταν στις χαμηλές τιμές, στην περιορισμένη επιλογή προϊόντων και στην ανάπτυξη καταστημάτων κοντά στις κατοικημένες περιοχές.

Από μόλις 17 καταστήματα το 1995, η DIA έφτασε να αριθμεί εκατοντάδες σημεία πώλησης σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 2010, όταν εγκρίθηκε η εξαγορά της DIA Hellas από την Carrefour – Μαρινόπουλος.

Το σχέδιο προέβλεπε τη σταδιακή μετατροπή των καταστημάτων της σε Carrefour Μαρινόπουλος και Carrefour Express. Έτσι, το όνομα DIA άρχισε να αποσύρεται από την ελληνική αγορά.

Το γνωστό σύνθημα όμως εξακολουθεί να θυμίζει μια εποχή κατά την οποία η έννοια του εκπτωτικού σούπερ μάρκετ ήταν ακόμη σχετικά καινούργια για τον Έλληνα καταναλωτή. 395DIA_HELLAS.doc+3

5. ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΣ: Μια αλυσίδα με αρκετά καταστήματα στον Βόλο

Ο Βερόπουλος υπήρξε μια από τις σημαντικότερες παρουσίες στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων, έχοντας αναπτύξει δίκτυο καταστημάτων σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Στον Βόλο διέθετε αρκετά καταστήματα, μεταξύ των οποίων στην πλατεία Οξυγόνου, αλλά και στη διασταύρωση των οδών Ανθίμου Γαζή και Κοραή.

Η ιστορία της αλυσίδας ξεκίνησε το 1973, όταν άνοιξε το πρώτο σούπερ μάρκετ Βερόπουλος στην Αθήνα.

Τις επόμενες δεκαετίες η επιχείρηση επεκτάθηκε σημαντικά, ενώ αποτέλεσε και συνεργάτη του διεθνούς δικτύου SPAR στην Ελλάδα.

Μάλιστα, δύο από τις αλυσίδες που είχαν προηγουμένως παρουσία στον Βόλο, η Αθηνά και η Πανεμπορική, πέρασαν κάποια στιγμή στον έλεγχο του ομίλου Βερόπουλου.

Το τέλος της διαδρομής του συγκεκριμένου ονόματος στην ελληνική αγορά ήρθε μέσα από την εξαγορά της αλυσίδας από τη METRO ΑΕΒΕ, ιδιοκτήτρια των My market.

Η συμφωνία δρομολογήθηκε στα τέλη του 2015 και ολοκληρώθηκε το 2016, οδηγώντας στη σταδιακή αλλαγή των επιγραφών των καταστημάτων.

Ο Βερόπουλος δεν εξαφανίστηκε εξαιτίας πτώχευσης, αλλά μέσω μιας μεγάλης επιχειρηματικής εξαγοράς που ενίσχυσε σημαντικά το δίκτυο My market. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ+2

6. ΠΑΝΕΜΠΟΡΙΚΗ: Η αλυσίδα που πέρασε στον Βερόπουλο το 2001

Μια ακόμη επωνυμία που έχει μείνει στη μνήμη των παλαιότερων κατοίκων του Βόλου είναι η Πανεμπορική.

Η αλυσίδα λειτουργούσε κατάστημα στη διασταύρωση Κωνσταντά και Σπυρίδη, ενώ παρουσία είχε και στην οδό Αβέρωφ στη Νέα Ιωνία.

Η Πανεμπορική δεν ήταν απλώς ένα τοπικό κατάστημα. Αποτελούσε οργανωμένη αλυσίδα με παρουσία σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.

Η ιστορία της ξεκίνησε το 1982, με ιδιοκτήτες τον Ευάγγελο και τον Κωνσταντίνο Χονδρό.

Μέχρι το 2001 είχε αναπτύξει δίκτυο 43 καταστημάτων σε 11 πόλεις, με ετήσιες πωλήσεις που έφταναν τα 28,8 δισεκατομμύρια δραχμές.

Τον Μάιο του 2001 ανακοινώθηκε η εξαγορά της από τον όμιλο Βερόπουλου.

Η κίνηση αυτή εντασσόταν στη στρατηγική επέκτασης του Βερόπουλου, ο οποίος αποκτούσε ένα ήδη οργανωμένο δίκτυο με σημαντική γεωγραφική διασπορά.

Η Πανεμπορική σταδιακά έχασε την αυτοτελή εμπορική της ταυτότητα, καθώς οι δραστηριότητές της ενσωματώθηκαν στη νέα ιδιοκτησία.

Για τους Βολιώτες που θυμούνται τα καταστήματα στην Κωνσταντά και στην Αβέρωφ, το όνομα Πανεμπορική αποτελεί σήμερα ένα χαρακτηριστικό κομμάτι της εμπορικής ιστορίας της πόλης. ΤΑ ΝΕΑ+1

7. ΑΤΛΑΝΤΙΚ: Από την εντυπωσιακή ανάπτυξη στην πτώχευση του 2011

Η Ατλάντικ ήταν μία ακόμη αλυσίδα που είχε αποκτήσει σημαντική παρουσία στον ελληνικό χώρο και είχε φτάσει μέχρι τη Νέα Ιωνία Βόλου.

Το κατάστημά της λειτουργούσε στην οδό Καραμπατζάκη, εξυπηρετώντας κατοίκους της περιοχής.

Η αλυσίδα ιδρύθηκε το 1980 από τον επιχειρηματία Παναγιώτη Αποστόλου.

Η ανάπτυξή της υπήρξε ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Το 1990 διέθετε δέκα καταστήματα, ενώ το 2000, με δίκτυο 118 καταστημάτων, εισήχθη στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Στα επόμενα χρόνια η επιχείρηση επεκτάθηκε ακόμη περισσότερο, αναπτύσσοντας καταστήματα λιανικής, cash & carry και συνεργασίες franchise.

Ωστόσο, η οικονομική κρίση, ο υψηλός δανεισμός, η μείωση της κατανάλωσης και οι δυσκολίες διαχείρισης του μεγάλου δικτύου δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα.

Το 2010 η Ατλάντικ επιχείρησε να αντιμετωπίσει την κατάσταση μέσω αναδιάρθρωσης, πώλησης εγκαταστάσεων και προσφυγής στη διαδικασία του άρθρου 99.

Οι προσπάθειες δεν απέδωσαν.

Στις 3 Αυγούστου 2011 η εταιρεία κηρύχθηκε σε πτώχευση, βάζοντας οριστικό τέλος σε 31 χρόνια παρουσίας στην ελληνική αγορά.

Ήταν μια από τις μεγαλύτερες καταρρεύσεις στον χώρο των σούπερ μάρκετ, με σημαντικές συνέπειες για τους εργαζομένους, τους προμηθευτές και τους πιστωτές της.

Σε αντίθεση με άλλες αλυσίδες που απλώς εξαγοράστηκαν, η Ατλάντικ έκλεισε λόγω σοβαρής οικονομικής αδυναμίας. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ+1

Πώς χάθηκαν επτά γνωστά ονόματα από τον εμπορικό χάρτη

Η ιστορία των παλιών σούπερ μάρκετ του Βόλου αποτελεί μικρογραφία των τεράστιων αλλαγών που γνώρισε το ελληνικό λιανεμπόριο τις τελευταίες δεκαετίες.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, δεκάδες επιχειρήσεις εξαγοράστηκαν, συγχωνεύθηκαν ή έκλεισαν, δημιουργώντας έναν νέο χάρτη στον κλάδο.

Οι χρονολογίες αφορούν τις αλυσίδες σε πανελλαδικό επίπεδο και όχι απαραίτητα το άνοιγμα ή το κλείσιμο κάθε καταστήματος στον Βόλο.

Οι ταμπέλες άλλαξαν, οι αναμνήσεις έμειναν

Σήμερα, ένας νεότερος κάτοικος του Βόλου μπορεί να περνά καθημερινά μπροστά από ένα σούπερ μάρκετ χωρίς να γνωρίζει ότι στο ίδιο σημείο, πριν από είκοσι ή τριάντα χρόνια, λειτουργούσε μια εντελώς διαφορετική αλυσίδα.

Στη 2ας Νοεμβρίου, στην πλατεία Οξυγόνου, στην Ιωλκού, στην Κωνσταντά, στην Αγίου Δημητρίου, στη Νέα Ιωνία και σε δεκάδες ακόμη σημεία της πόλης, οι εμπορικές επιγραφές άλλαξαν μαζί με τις συνήθειες των καταναλωτών.

Κάποια σούπερ μάρκετ πέρασαν στα χέρια μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Άλλα δεν άντεξαν τον ανταγωνισμό και τις οικονομικές δυσκολίες. Και ορισμένα εξαφανίστηκαν οριστικά, αφήνοντας πίσω άδεια καταστήματα και αναμνήσεις.

Για μια ολόκληρη γενιά Βολιωτών, όμως, η ΤΡΟΦΟ, η Αθηνά, η DIA, η Πανεμπορική, ο Μαρινόπουλος, ο Βερόπουλος και η Ατλάντικ δεν ήταν απλώς εμπορικά σήματα.

Ήταν μέρος της καθημερινότητας μιας άλλης εποχής. Τότε που οι αγορές γίνονταν με δραχμές, τα διαφημιστικά φυλλάδια περνούσαν από σπίτι σε σπίτι και τα ονόματα των σούπερ μάρκετ γίνονταν συνώνυμα ολόκληρων γειτονιών.

Επτά αλυσίδες που χάθηκαν από τον Βόλο, αλλά εξακολουθούν να έχουν τη δική τους θέση στη μνήμη της πόλης.