Για ένα νέο, ισχυρό χρηματιστηριακό κραχ, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες της τάξης του 40%, προειδοποιεί ο βετεράνος αναλυτής των αγορών Ουλφ Λίνταλ (Ulf Lindahl), εκφράζοντας την ίδια βεβαιότητα που, όπως υποστηρίζει, είχε και πριν από την ιστορική κατάρρευση της Wall Street τον Οκτώβριο του 1987.
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών και επενδυτικών συμβουλών Currency Research Associates εκτιμά ότι οι αμερικανικές μετοχές βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα αποτίμησης, την ώρα που το ιδιόκτητο μοντέλο ανάλυσης της δυναμικής των αγορών που έχει αναπτύξει εκπέμπει προειδοποιητικά σήματα.
Μιλώντας στο MarketWatch, ο Λίνταλ θυμήθηκε τις ημέρες που προηγήθηκαν της «Μαύρης Δευτέρας» του 1987, όταν οι αμερικανικές χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν μία από τις μεγαλύτερες καταρρεύσεις στην ιστορία τους.
«Έτυχε να διοργανώνουμε ένα συνέδριο λίγες ημέρες πριν από το κραχ και είχαμε ήδη ενημερώσει τους συμμετέχοντες ότι το μοντέλο μας έδινε σήμα πώλησης. Τους είπαμε: “Αν θέλετε να αποχωρήσετε από την αγορά και να πουλήσετε τώρα, πρέπει να το κάνετε”», ανέφερε.
Ωστόσο, όπως υποστήριξε, κανένας από τους παρευρισκόμενους δεν ακολούθησε τη συμβουλή του. «Το επόμενο πρωί ξύπνησαν και βρέθηκαν αντιμέτωποι με την κατάρρευση», σημείωσε.
Αμέσως μετά το κραχ, η ομάδα του συνέστησε στους επενδυτές να επιστρέψουν στις μετοχές, καθώς είχε εντοπίσει την έναρξη μιας μακροπρόθεσμης ανοδικής τάσης. Η εκτίμηση αυτή αποδείχθηκε σωστή, αφού η Wall Street ανέκαμψε και ακολούθησε η μεγάλη ανοδική αγορά της δεκαετίας του 1990.
► Νέα παρέμβαση Ρουμπινί: Η απειλή για παγκόσμιο συστημικό κραχ λόγω χρέους και πετρελαίου
Σήμερα, ωστόσο, ο Λίνταλ βλέπει ένα εντελώς διαφορετικό σκηνικό. Οι χρηματιστηριακές αποτιμήσεις βρίσκονται, κατά την εκτίμησή του, σε ιστορικά υπερτιμημένα επίπεδα, ενώ τα μέσα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων έχουν φτάσει κοντά στο 12%, έναντι ιστορικού μέσου όρου περίπου 6%.
Ο φόβος για επανάληψη της κατάρρευσης στην Κορέα
Ο αναλυτής εκφράζει την ανησυχία ότι οι επενδυτές θα μπορούσαν να βιώσουν μια επανάληψη όσων συνέβησαν νωρίτερα μέσα στο 2026 στη Νότια Κορέα, όταν οι χρηματιστηριακές μετοχές έχασαν περίπου το 40% της αξίας τους μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Παρότι ο δείκτης Kospi, ο οποίος θεωρείται σημαντικός δείκτης αναφοράς για τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, δυσκολεύεται να ανακάμψει από τη θερινή κατάρρευση, εξακολουθεί να καταγράφει άνοδο 25% από την αρχή του έτους.
Η άποψή μας είναι ότι, μόλις ξεκινήσει η πτώση, η αγορά υποχωρεί τόσο γρήγορα ώστε δεν έχει καμία σημασία αν προηγουμένως είχε ενισχυθεί κατά 5% ή 10% μέσα στο έτος. Όλα αυτά τα κέρδη εξαφανίζονται αμέσως, όπως ακριβώς συνέβη στην Κορέα», ανέφερε.
Μάλιστα, η συμβουλή του προς τους μικροεπενδυτές είναι ξεκάθαρη: «Οι ιδιώτες επενδυτές πρέπει απλώς να αποχωρήσουν από τις μετοχές, επειδή πρόκειται να καταρρεύσουν. Άλλωστε, μπορούν πάντοτε να τις αγοράσουν ξανά αργότερα».
Το μοντέλο που προειδοποιεί για εξάντληση της ανόδου
Ένας δεύτερος βασικός λόγος για τον οποίο ο Λίνταλ αναμένει μαζικές ρευστοποιήσεις είναι τα μηνύματα που εκπέμπει το μακροπρόθεσμο μοντέλο δυναμικής των αγορών που χρησιμοποιεί.
Το συγκεκριμένο εργαλείο μετρά πόσο έχει απομακρυνθεί η τιμή ενός περιουσιακού στοιχείου από τον κινητό μέσο όρο της.
«Η αγορά βρίσκεται σε εξαιρετικά υπεραγορασμένα επίπεδα και ο δείκτης έχει ήδη στραφεί προς τα κάτω. Για εμάς αυτό σημαίνει πάντοτε ότι η ανοδική δυναμική έχει εξαντληθεί», εξήγησε.
Ο Λίνταλ ανέπτυξε το μοντέλο κατά τη διάρκεια της σχεδόν 40χρονης πορείας του στην A.G. Bisset Associates, εταιρεία εξειδικευμένη στη διαχείριση συναλλαγματικών κινδύνων, την οποία είχε συνιδρύσει και διευθύνει, έχοντας παράλληλα διατελέσει επικεφαλής επενδύσεων.
Συνδυάζει τα αποτελέσματα του μοντέλου με περίπου 150 διαγράμματα που καλύπτουν νομίσματα, ομόλογα και χρηματιστηριακές αγορές σε ολόκληρο τον κόσμο. Στην ανάλυσή του λαμβάνει επίσης υπόψη τους οικονομικούς κύκλους, τις μακροπρόθεσμες τάσεις και τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη.
Στόχος είναι να εντοπίζει τις στιγμές κατά τις οποίες μια τάση πλησιάζει στο τέλος της και ετοιμάζεται να αντιστραφεί. Αυτή η μεθοδολογία τον έχει οδηγήσει αρκετές φορές σε εκτιμήσεις αντίθετες από το κυρίαρχο επενδυτικό κλίμα.
«Όταν οι τιμές φτάνουν σε υπεραγορασμένα επίπεδα, όλοι είναι αισιόδοξοι και χαρούμενοι. Εμείς, όμως, λέμε: “Περιμένετε λίγο, είναι ώρα να χαμηλώσουμε τους τόνους”», ανέφερε.
Πέρα από την κατάρρευση του 1987, το μοντέλο του εντόπισε με επιτυχία το χαμηλό της τιμής του πετρελαίου το 2016, την κορύφωσή της το 2022 και το χαμηλό της προηγούμενης χρονιάς.
Δεν ήταν, ωστόσο, όλες οι προβλέψεις του επιτυχημένες. Το 2016 προέβλεψε λανθασμένα σημαντική υποχώρηση του δολαρίου, το οποίο τελικά κινήθηκε κυρίως χωρίς σαφή κατεύθυνση για περίπου μία δεκαετία.
Ο ίδιος αποδίδει τη στήριξη του αμερικανικού νομίσματος στις αγορές μετοχών αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών από ξένους επενδυτές, καθώς και στη στροφή κεντρικών τραπεζών προς τις μετοχές αντί των ομολόγων. Εκτιμά, όμως, ότι αυτές οι κεφαλαιακές ροές πρόκειται να αντιστραφούν.
Το «στοίχημα» του S&P 500 και οι συμβουλές προς τους επενδυτές
Από το προηγούμενο έτος, ο Λίνταλ προτρέπει τους πελάτες του να προετοιμαστούν για την έλευση μιας πτωτικής χρηματιστηριακής αγοράς, μέσα από τη συμβουλευτική έκθεση «Review of Emerging Trends», την οποία εκδίδει από το 1984.
Ο δείκτης S&P 500 βρίσκεται ήδη στο τέταρτο έτος μιας ανοδικής αγοράς, διατηρώντας κέρδη περίπου 10% από την αρχή του 2026. Σε ορίζοντα τριετίας, η συνολική του απόδοση φτάνει το 71%, ενώ στην πενταετία αγγίζει το 61%. Πρόκειται για επιδόσεις που καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την απόφαση των επενδυτών να εγκαταλείψουν την αγορά.
Για τους θεσμικούς επενδυτές που δεν επιθυμούν να επιχειρήσουν να προβλέψουν την ακριβή στιγμή της αναστροφής, ο Λίνταλ προτείνει μια πιο αμυντική κατανομή χαρτοφυλακίου: 40% σε μετοχές και 60% σε ομόλογα.
Το μετοχικό σκέλος θα πρέπει, σύμφωνα με τον ίδιο, να περιλαμβάνει και τίτλους εταιρειών εκτός ΗΠΑ, καθώς η ενίσχυση των αντίστοιχων νομισμάτων θα μπορούσε να περιορίσει τις απώλειες που θα προκαλούσε ένα ασθενέστερο δολάριο.
Όσοι επιμένουν να διατηρούν σημαντική έκθεση σε μετοχές, θα μπορούσαν να στραφούν σε ενεργειακές επιχειρήσεις και εταιρείες εξόρυξης χρυσού και αργύρου.
Παράλληλα, προτείνει επενδύσεις σε εταιρείες που περιλαμβάνονται στον δείκτη Dow Jones Industrial Average, καθώς πρόκειται κυρίως για παλαιότερες και πιο σταθερές επιχειρήσεις, με αποτιμήσεις που δεν έχουν φτάσει στα επίπεδα των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης.
Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι κατά την κατάρρευση της φούσκας των εταιρειών του Διαδικτύου, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, τις μεγαλύτερες απώλειες κατέγραψε πρώτα ο Nasdaq Composite και στη συνέχεια ο S&P 500.
Για τους θεσμικούς επενδυτές που επιθυμούν να κινηθούν πιο επιθετικά και να επιλέξουν τον χρόνο εξόδου από την αγορά, προτείνει πλήρη αποχώρηση από τις μετοχές και σημαντική αύξηση των τοποθετήσεων σε ομόλογα, κυρίως βραχυπρόθεσμης διάρκειας.
Στη συνέχεια, αφού εκδηλωθεί το κραχ, θα μπορούσαν να επιστρέψουν στις μετοχές, προκειμένου να επωφεληθούν από τον επόμενο ανοδικό κύκλο.
Ο Λίνταλ συστήνει επίσης επενδύσεις σε τρόφιμα, επικαλούμενος τις συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις και τις ξηρασίες που συνδέονται με το φαινόμενο Ελ Νίνιο, οι οποίες, όπως εκτιμά, θα μπορούσαν να προκαλέσουν ελλείψεις σιταριού το επόμενο έτος.
Tο πετρέλαιο στα 500 δολάρια το βαρέλι έως το 2030
Ο ίδιος προβλέπει ότι η τιμή του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate (WTI) θα μπορούσε να εκτιναχθεί στα 500 δολάρια το βαρέλι έως το 2030, μια πρόβλεψη την οποία η εταιρεία του διατηρεί εδώ και αρκετά χρόνια.
Μάλιστα, περιγράφει συγκεκριμένα ενδιάμεσα επίπεδα τιμών:
147 δολάρια το βαρέλι έως τον Φεβρουάριο του 2027.
330 δολάρια το βαρέλι έως τον Απρίλιο του 2028.
500 δολάρια το βαρέλι έως το 2030.
Πρόκειται για ένα σενάριο που απέχει σημαντικά από τις προβλέψεις των μεγάλων επενδυτικών τραπεζών της Wall Street.
Ενδεικτικά, η Goldman Sachs προβλέπει ότι η μέση τιμή του αμερικανικού αργού θα διαμορφωθεί στα 78 δολάρια το βαρέλι το 2027, ενώ εκτιμά ότι έως το τέλος του επόμενου έτους θα υποχωρήσει στα 70 δολάρια, εξαιτίας της αυξημένης προσφοράς και της ασθενέστερης ζήτησης, ιδιαίτερα από την Κίνα. Ο Λίνταλ αναγνωρίζει ότι η δική του εκτίμηση αντιμετωπίζεται με έντονο σκεπτικισμό.
«Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι είμαστε εντελώς τρελοί. Ωστόσο, κάτι αντίστοιχο έχει συμβεί δύο φορές στο παρελθόν, μέσα σε δύο διαφορετικές δεκαετίες», υποστήριξε. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στις περιόδους 1970-1980 και 1998-2008, κατά τις οποίες οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 1.100%. «Η παγκόσμια οικονομία δεν κατέρρευσε και η κατανάλωση πετρελαίου συνέχισε να αυξάνεται αδιάκοπα», σημείωσε.
Παραδέχθηκε, πάντως, ότι τόσο το 1980 όσο και το 2008 σημειώθηκαν σοβαρές οικονομικές υφέσεις, διευκρινίζοντας ότι αυτές δεν προκλήθηκαν αποκλειστικά από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, η οποία είχε φτάσει περίπου το 1.150% κατά την προηγούμενη δεκαετία.
Ως ένα ακόμη παράδειγμα απροσδόκητης εξέλιξης επικαλέστηκε τον χρυσό, επισημαίνοντας ότι ελάχιστοι είχαν προβλέψει την εκτίναξη της τιμής του από τα 2.000 στα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά, κάτι που, όπως ανέφερε, συνέβη πρόσφατα.
Γιατί εκτιμά ότι έρχεται παγκόσμια έλλειψη πετρελαίου
Στον πυρήνα της πρόβλεψης του Λίνταλ βρίσκεται η εκτίμηση ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου πλησιάζει στο ανώτατο επίπεδό της. «Το βασικό μας επιχείρημα είναι ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου φτάνει στην κορύφωσή της και δεν μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω λόγω γεωλογικών περιορισμών. Την ίδια στιγμή, η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ πλησιάζει επίσης στο μέγιστο επίπεδό της, ενώ η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται», εξήγησε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η εξέλιξη δημιουργεί ένα αυξανόμενο χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, το οποίο μπορεί να περιοριστεί μόνο μέσα από υψηλότερες τιμές και τη σταδιακή απομάκρυνση των καταναλωτών από το πετρέλαιο. «Αυτή η προσαρμογή απαιτεί χρόνο. Γι’ αυτό θεωρούμε ότι μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια οι τιμές θα εκτιναχθούν», πρόσθεσε.
Ο αναλυτής συμβουλεύει τους πελάτες του να αγοράζουν πετρέλαιο ήδη από τον Οκτώβριο του 2025. Για να στηρίξει την άποψή του, επικαλείται μια έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), η οποία, όπως σημειώνει, δεν έλαβε την προσοχή που της άξιζε.
Η έκθεση, που εξέτασε περίπου 15.000 πετρελαϊκά και φυσικού αερίου κοιτάσματα σε παγκόσμιο επίπεδο, διαπίστωσε ότι περίπου το 80% βρισκόταν ήδη σε φάση μείωσης της παραγωγής. Ο Λίνταλ θεωρεί ότι η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ βρίσκεται επίσης κοντά στην κορύφωσή της.
«Μόλις αρχίσει να υποχωρεί η αμερικανική παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου, δεν θα υπάρχει αρκετό πετρέλαιο στον υπόλοιπο κόσμο για να καλύψει το κενό», προειδοποίησε.
Κατά την εκτίμησή του, αυτό θα οδηγήσει στην κορύφωση της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να έχει εξίσου σημαντικές ή ακόμη μεγαλύτερες συνέπειες από εκείνες που καταγράφηκαν γύρω στο 1970, όταν κορυφώθηκε η παραγωγή συμβατικού πετρελαίου στις ΗΠΑ.
Η σχέση πετρελαίου και χρυσού και ο παράγοντας του πληθωρισμού
Ο Λίνταλ επικαλείται επίσης την ιστορική συσχέτιση μεταξύ των τιμών του πετρελαίου και του χρυσού. Όπως εξήγησε, κάθε φορά που η αναλογία των τιμών των δύο εμπορευμάτων απομακρύνεται σημαντικά από τα συνήθη επίπεδά της, τείνει να ακολουθεί ισχυρή άνοδος του πετρελαίου.
«Αυτό έχει συμβεί εννέα φορές από το 1970. Κατά μέσο όρο, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται περισσότερο από 60% κατά το πρώτο εξάμηνο μετά την κορύφωση της συγκεκριμένης αναλογίας», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αναλογία αυτή κορυφώθηκε νωρίτερα μέσα στο 2026 και το πετρέλαιο σημείωσε άνοδο άνω του 60% περίπου στους έξι μήνες που ακολούθησαν.
Τέλος, υποστήριξε ότι το πετρέλαιο εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά φθηνό σε πραγματικούς όρους, εφόσον συνυπολογιστεί ο πληθωρισμός των τελευταίων δεκαετιών.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη σωρευτική αύξηση των τιμών κατά περίπου 30% την τελευταία εξαετία, η οποία, όπως εξήγησε, αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αξιολογούνται οι ονομαστικές τιμές των καυσίμων.
«Η βενζίνη των 3 δολαρίων κοστίζει πλέον 4 δολάρια εξαιτίας του πληθωρισμού, ενώ το πετρέλαιο των 100 δολαρίων αντιστοιχεί σήμερα σε πετρέλαιο των 130 δολαρίων», κατέληξε.
Πηγή: ieidiseis.gr





