Τέσσερις βασικές προτεραιότητες για τη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2034 θέτει η Περιφέρεια Θεσσαλίας, με στόχο να απαντήσει στις σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή. Κοινωνική κατοικία, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, ανθεκτικότητα απέναντι στις φυσικές καταστροφές και νέες Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) αποτελούν τους βασικούς άξονες του σχεδιασμού.
Τις προτεραιότητες παρουσίασε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, κατά την ημερίδα ενημέρωσης και διαβούλευσης για τον Περιφερειακό Σχεδιασμό της Θεσσαλίας, που διοργάνωσαν η Περιφέρεια και η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος «Θεσσαλία».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις νέες ΟΧΕ για τα ορεινά Τρίκαλα και το Πήλιο, ενώ κάλεσε δήμους, φορείς και δυνητικούς δικαιούχους να καταθέσουν εγκαίρως τις προτάσεις τους και να αξιοποιήσουν τη βοήθεια των αρμόδιων υπηρεσιών, καθώς ο χρόνος για την προετοιμασία του νέου σχεδιασμού πιέζει.
Οι τέσσερις προτεραιότητες για τη Θεσσαλία
Ο Δημήτρης Κουρέτας υπογράμμισε ότι το νέο πρόγραμμα πρέπει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της Θεσσαλίας. Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε ως βασικές προτεραιότητες:
- Κοινωνική κατοικία, με στόχο την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος και τη συγκράτηση του πληθυσμού, σε σύνδεση και με το δημογραφικό ζήτημα.
- Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, με αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και συνέχιση των συνεργασιών μεταξύ επιχειρήσεων και Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
- Ανθεκτικότητα απέναντι στις φυσικές καταστροφές, με νέα αντιπλημμυρικά έργα και παρεμβάσεις πολιτικής προστασίας.
- Νέες Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις, με έμφαση στα ορεινά Τρίκαλα και στο Πήλιο, αλλά και δυνατότητα εξέτασης πρόσθετων προτάσεων.
Ο Περιφερειάρχης υπενθύμισε ότι μετά την κακοκαιρία Daniel χρειάστηκε μεγάλη αναθεώρηση του υφιστάμενου προγράμματος, με σημαντική αύξηση των πόρων που κατευθύνθηκαν σε αντιπλημμυρικά έργα και δράσεις πολιτικής προστασίας.
«Κόκκινη γραμμή» η διαχείριση των προγραμμάτων από τις Περιφέρειες
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Δημήτρης Κουρέτας στη διατήρηση των περιφερειακών προγραμμάτων υπό την ευθύνη των Περιφερειών, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «κόκκινη γραμμή» για το σύνολο των Περιφερειαρχών.
Όπως τόνισε, οι Περιφέρειες γνωρίζουν καλύτερα τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και μπορούν να σχεδιάζουν πολιτικές πιο κοντά στους πολίτες. Αντίθετα, η μεταφορά της διαχείρισης στην κεντρική κυβέρνηση, όπως υποστήριξε, θα αποδυνάμωνε τις αρμοδιότητες και τον ρόλο της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.
«Γιατί να εκλεγεί κάποιος; Δεν υπάρχει κανένας λόγος», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η δημοκρατία δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν τυπικό θεσμό χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες. «Δεν είναι αυτό η πολιτική όμως, δεν είναι αυτό η δημοκρατία. Η δημοκρατία είναι να ακούς πολίτες», υπογράμμισε, ζητώντας σαφή τοποθέτηση από την Κυβέρνηση.
Οι πέντε μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Θεσσαλία
Τα πρώτα αποτελέσματα της διαβούλευσης για τη νέα προγραμματική περίοδο παρουσίασε ο καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης του Χώρου στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Γεώργιος Πετράκος.
Σύμφωνα με την παρουσίασή του, οι πέντε σημαντικότερες προκλήσεις για τη Θεσσαλία είναι:
- Η δημογραφική συρρίκνωση.
- Η κλιματική αλλαγή.
- Το υψηλό κόστος κατοικίας.
- Οι ελλείψεις σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό στον τομέα της υγείας.
- Τα προβλήματα του σιδηροδρομικού δικτύου.
Στη διαβούλευση συγκεντρώθηκαν 81 απαντήσεις σε ερωτηματολόγια, ενώ οι 36 από αυτές περιλάμβαναν και προτάσεις στα ελεύθερα πεδία. Περίπου οι μισοί συμμετέχοντες προέρχονταν από την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση και ένα επιπλέον 25% από άλλους δημόσιους φορείς.
Ο κ. Πετράκος επισήμανε, ωστόσο, ότι η συμμετοχή του παραγωγικού τομέα ήταν περιορισμένη και θα πρέπει να ενισχυθεί στον επόμενο γύρο διαβούλευσης, ώστε οι ανάγκες των επιχειρήσεων και της πραγματικής οικονομίας να αποτυπωθούν ουσιαστικά στον νέο σχεδιασμό.
Μειωμένοι οι διαθέσιμοι πόροι για την περίοδο 2028-2034
Από την πλευρά της, η προϊσταμένη της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Προγράμματος «Θεσσαλία», Πολυτίμη Γραβάνη, ανέφερε ότι το Εθνικό και Περιφερειακό Εταιρικό Σχέδιο 2028-2034, δηλαδή το νέο ΕΣΠΑ, διαμορφώνεται σε εθνικό επίπεδο, με βασική διεκδίκηση την πρόβλεψη ειδικών ενοτήτων για τις Περιφέρειες.
Τη νέα αρχιτεκτονική δομή του σχεδίου παρουσίασε η προϊσταμένη της Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικού Σχεδιασμού της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ, Μαρία Κωστοπούλου, επισημαίνοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι για την περίοδο 2028-2034 αναμένεται να είναι μειωμένοι σε σχέση με την περίοδο 2021-2027, ιδιαίτερα στον Πυλώνα Ι, που περιλαμβάνει τις βασικές αναπτυξιακές πολιτικές των Περιφερειών.
Στην ημερίδα συμμετείχαν δήμαρχοι και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Μεταξύ αυτών, ο δήμαρχος Λίμνης Πλαστήρα, Παναγιώτης Νάνος, συνεχάρη την Περιφέρεια και τη Διαχειριστική Αρχή για τη διαδικασία διαβούλευσης και τον βαθμό ετοιμότητάς τους, τονίζοντας ότι οι πολιτικές ανάπτυξης πρέπει να σχεδιάζονται στον τόπο όπου εφαρμόζονται και όχι αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο.
Παράλληλα, κατέθεσε προτάσεις για την ανάδειξη της Θεσσαλίας σε αγροδιατροφικό πάρκο της Ευρώπης, την αντιμετώπιση του δημογραφικού και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής καινοτομίας.
Η διαβούλευση για το νέο ΕΣΠΑ ανοίγει έτσι μια κρίσιμη συζήτηση για το αναπτυξιακό μέλλον της Θεσσαλίας, με το μεγάλο ζητούμενο να είναι όχι μόνο οι διαθέσιμοι πόροι, αλλά και το ποιος θα έχει την ευθύνη να σχεδιάσει και να διαχειριστεί τις παρεμβάσεις που θα καθορίσουν την επόμενη ημέρα της περιοχής.






