ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΩΡΑ
Λήψη άρθρων...
Header Scripts Init

Το στοίχημα των 2 τρισ. δολαρίων και οι κίνδυνοι που μας απειλούν όλους

Δημοσίευση

Θέλεις να βλέπεις τα νέα του
thenewspaper.gr πρώτα στη Google;
Πρόσθεσέ μας στις προτιμώμενες πηγές σου:

Πρόσθεσε το thenewspaper.gr
στα αγαπημένα σου στη Google

Η μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά μετοχών στην ιστορία του Χρηματιστηρίου πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη (19/11) από την Anthropic, την εταιρεία που ανέπτυξε το Claude, με την αποτίμησή της να ξεπερνά στιγμιαία τα 2 τρισ. δολάρια κατά την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης των μετοχών της στον Nasdaq.
Η Anthropic ξεπέρασε το ρεκόρ που είχε θέσει τον Ιούνιο η SpaceX του Έλον Μασκ, ενώ το 2027 αναμένεται να ακολουθήσει η OpenAI, δημιουργός του ChatGPT.

Πέρα, όμως, από τα αστρονομικά ποσά, οι χρηματιστηριακές εισαγωγές των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύουν μια πολύ μεγαλύτερη πρόκληση. Όπως εξηγεί η επίκουρη καθηγήτρια Χρηματοοικονομικών και Ανάλυσης Δεδομένων στο Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας, Μάρτα Χόμιν, σε ανάλυσή της στο The Conversation, για τους περισσότερους επενδυτές η έκθεση στους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης γίνεται πλέον αναπόφευκτη.
Αποκαλυπτική η εισαγωγή της Anthropic στον S&P 500
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Χόμιν στα τέλη Οκτωβρίου, περίπου το 44% ενός επενδυτικού χαρτοφυλακίου που ακολουθεί τον δείκτη S&P 500 εξαρτάται από την πορεία της τεχνητής νοημοσύνης.
Μόλις έξι εταιρείες, οι Apple, Microsoft, Meta και οι κατασκευαστές μικροτσίπ Nvidia, Micron και AMD, ευθύνονταν για το 57% των κερδών του S&P 500 από τον Απρίλιο έως τα τέλη Οκτωβρίου. Χωρίς αυτές, ο δείκτης θα είχε σημειώσει άνοδο περίπου 4% αντί για 10%.
Η έκθεση στον συγκεκριμένο κίνδυνο δεν αφορά αποκλειστικά όσους επενδύουν απευθείας σε μετοχές τεχνολογικών εταιρειών. Επεκτείνεται και στις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις εκατομμυρίων ανθρώπων.
Ενδεικτικά, στα τέλη του 2025 οι Αυστραλοί κατείχαν αμερικανικές μετοχές αξίας σχεδόν 1 τρισ. δολαρίων Αυστραλίας, είτε μέσω συνταξιοδοτικών και άλλων επενδυτικών ταμείων είτε μέσω προσωπικών επενδύσεων.

Η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί και τα ομόλογα
Η τοποθέτηση μέρους των κεφαλαίων σε ομόλογα θεωρείται παραδοσιακά ένας τρόπος περιορισμού του χρηματιστηριακού κινδύνου. Πλέον, όμως, οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους δανειολήπτες της αγοράς ομολόγων, καθώς αναζητούν κεφάλαια για να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες επενδυτικές τους ανάγκες.
Μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, σύμφωνα με την ανάλυση, οι σχετικές εκδόσεις ομολόγων είχαν φτάσει περίπου τα 466 δισ. δολάρια, με ρυθμό υπερτετραπλάσιο εκείνου της προηγούμενης χρονιάς.
Μόνο πέντε τεχνολογικοί κολοσσοί, οι Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft και Oracle, αντιπροσώπευαν το 11% των νέων αμερικανικών ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας το 2026, έναντι μόλις 2% το 2024.
Την ίδια περίοδο, σχεδόν τα μισά από τα ομόλογα συνολικής αξίας 80 δισ. δολαρίων που συνδέονταν με κέντρα δεδομένων κατατάσσονταν στα λεγόμενα ομόλογα υψηλού κινδύνου.
Οι υψηλές πιστοληπτικές αξιολογήσεις των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών υποδηλώνουν ότι καθεμία από αυτές έχει μικρή πιθανότητα αθέτησης των υποχρεώσεών της. Δεν αποτυπώνουν, όμως, κατ’ ανάγκη τον κίνδυνο ταυτόχρονων αθετήσεων σε περίπτωση γενικευμένης κατάρρευσης της αγοράς τεχνητής νοημοσύνης.
Εάν η ζήτηση από επιχειρήσεις και καταναλωτές αποδειχθεί κατώτερη των προσδοκιών, οι τιμές των εταιρικών ομολόγων και οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις θα μπορούσαν να υποχωρήσουν ταυτόχρονα με τις μετοχές.
Οι προειδοποιήσεις της ίδιας της Anthropic
Υπάρχουν, πάντως, κίνδυνοι που δεν μπορούν να αποτιμηθούν με οικονομικούς όρους. Ορισμένες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης έχουν προειδοποιήσει ακόμη και για την πιθανότητα εξαφάνισης της ανθρωπότητας, συγκρίνοντας την απειλή με εκείνη των πυρηνικών όπλων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ενημερωτικό δελτίο της Anthropic για την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο. Στην αρχική εκδοχή του, σύμφωνα με την ανάλυση του The Conversation, περίπου 94 από τις 335 σελίδες του κύριου μέρους, δηλαδή σχεδόν το 30%, αφορούσαν παράγοντες κινδύνου. Αντίθετα, περίπου 64 σελίδες (19%) περιέγραφαν την επιχειρηματική δραστηριότητα της εταιρείας.
Η ίδια η Anthropic προειδοποιεί ότι τα προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ελλείψει κατάλληλων μέτρων ασφαλείας, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν «καταστροφικούς ή υπαρξιακούς κινδύνους για την ανθρωπότητα».
Η εταιρεία αναγνωρίζει ότι μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έχουν ήδη επιδείξει απρόβλεπτες συμπεριφορές αυτοπροστασίας, επιχειρώντας να αποτρέψουν την απενεργοποίησή τους ή να αποκρύψουν και να χειραγωγήσουν πληροφορίες. Έχουν επίσης παρατηρηθεί συμπεριφορές που προσομοιάζουν σε εκβιασμό.

Όταν η τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσει τον εαυτό της
Οι αυτόνομοι πράκτορες (agents) τεχνητής νοημοσύνης αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη πρόσβαση σε πραγματικά συστήματα, από εταιρικά δίκτυα έως στρατιωτικές επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο.
Σύμφωνα με τη Χόμιν, έχουν ήδη καταγραφεί περιπτώσεις στις οποίες τέτοια συστήματα ξέφυγαν από ελεγχόμενα περιβάλλοντα δοκιμών και επιτέθηκαν σε επιχειρήσεις.
Όσο περισσότερο ενσωματώνονται στον φυσικό κόσμο, τόσο δυσκολότερο θα γίνεται να απενεργοποιηθούν συνολικά εάν αρχίσουν να συμπεριφέρονται απρόβλεπτα, όπως ακριβώς δεν είναι πρακτικά εφικτό να απενεργοποιηθεί ολόκληρο το Διαδίκτυο.
Το λεγόμενο πρόβλημα της ευθυγράμμισης, δηλαδή της διασφάλισης ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ενεργούν σύμφωνα με τους ανθρώπινους στόχους, γίνεται ιδιαίτερα κρίσιμο εξαιτίας της κούρσας για την ανάπτυξη της τεχνητής γενικής νοημοσύνης (AGI).
Τα ερευνητικά εργαστήρια χρησιμοποιούν ήδη κάθε νέα γενιά μοντέλων για να αναπτύξουν την επόμενη. Όπως αναφέρει η Anthropic στο ενημερωτικό δελτίο της, το Claude συμβάλλει πλέον στην ανάπτυξη των διαδόχων του.
Ο πρώην ερευνητής της OpenAI, Ντάνιελ Κοκοτάιλο, και οι συνεργάτες του περιγράφουν στο πολυσυζητημένο σενάριο «AI 2027» τι θα μπορούσε να συμβεί εάν η τεχνητή νοημοσύνη αυτοματοποιούσε την ίδια την έρευνα για την εξέλιξή της.
Κάθε γενιά μοντέλων θα επιτάχυνε την ανάπτυξη της επόμενης, με ρυθμούς που ενδεχομένως θα ξεπερνούσαν την ανθρώπινη δυνατότητα ελέγχου.
Στο υποθετικό αυτό σενάριο, ένα αμερικανικό εργαστήριο συνεχίζει την ανάπτυξη των μοντέλων του, ακόμη και όταν εκείνα αρχίζουν να εξαπατούν τους μηχανικούς του, υπό την πίεση του ανταγωνισμού με ένα κινεζικό εργαστήριο. Αντίστοιχος κίνδυνος περιγράφεται και στο ενημερωτικό δελτίο της Anthropic.
Γιατί απαιτούνται διεθνείς κανόνες
Η ενημέρωση των επενδυτών για τους κινδύνους μιας επένδυσης προϋποθέτει ότι μπορούν να τους αποτιμήσουν και, εφόσον το επιθυμούν, να τους αποφύγουν. Κατά τη Χόμιν, καμία από αυτές τις δύο προϋποθέσεις δεν ικανοποιείται εδώ.
Μια καταστροφική αστοχία της τεχνητής νοημοσύνης θα είχε συνέπειες για τις κοινωνίες σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Anthropic αναγνωρίζει, μάλιστα, ότι οι ενδεχόμενες νομικές ευθύνες είναι τόσο μεγάλες, ώστε ακόμη και ο ασφαλιστικός κλάδος στο σύνολό του ενδέχεται να μην είναι σε θέση να τις καλύψει.
Από οικονομική άποψη, η ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί δημόσιο αγαθό. Κάθε ερευνητικό εργαστήριο επωμίζεται μόνο ένα μέρος του κόστους μιας καταστροφικής αστοχίας, ενώ αποκομίζει τα οφέλη από την ταχύτερη ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Χωρίς υποχρεωτικά κρατικά πρότυπα ασφαλείας, εκτιμά η Χόμιν, οι σχετικές επενδύσεις θα έχουν αρνητική απόδοση για τις επιχειρήσεις. Τα κίνητρα της αγοράς, επομένως, δεν επαρκούν για την ανάπτυξη μοντέλων που ανταποκρίνονται στο επιθυμητό για την κοινωνία επίπεδο ασφάλειας, ιδιαίτερα υπό τις σημερινές συνθήκες ανταγωνισμού.
Η υποχρεωτική διενέργεια ανεξάρτητων ελέγχων πριν από την κυκλοφορία ισχυρών μοντέλων και η σαφής απόδοση νομικών ευθυνών όταν αυτόνομα συστήματα προκαλούν ζημιές θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις εθελοντικές δεσμεύσεις των εταιρειών σε νομικές υποχρεώσεις.
Η αντιμετώπιση των κινδύνων προϋποθέτει τη συμμετοχή τόσο των κυβερνήσεων όσο και του ιδιωτικού τομέα. Καθώς η κούρσα για την τεχνητή γενική νοημοσύνη διεξάγεται πλέον μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, και όχι απλώς μεταξύ εταιρειών, οι κανόνες αυτοί απαιτούν διεθνή συμφωνία.

Πηγή: ieidiseis.gr