Ένα απίστευτο και πρωτοφανές κόλπο ανακάλυψαν οι επιτήδειοι για να κάνουν ξέπλυμα σε «μαύρο χρήμα», πληρώνοντας λογαριασμούς ρεύματος, φυσικού αερίου, ύδρευσης και τηλεφώνων, χρησιμοποιώντας τις εταιρείες κοινής ωφέλειας εν αγνοία τους.
Σύμφωνα με την έρευνα της Αρχής ξεπλύματος μαύρου χρήματος και του επικεφαλής της, επίτιμου Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπου Βουρλιώτη, οι επιτήδειοι του οικονομικού εγκλήματος, για το «ξέπλυμα» σε μαύρο χρήμα από παράνομες δραστηριότητες και να παρακάμψουν τις τράπεζες, καταθέτουν πολύ μεγάλα ποσά σε εταιρείες κοινής ωφέλειας, πληρώνοντας λογαριασμούς.
Για παράδειγμα, καταβάλλουν ποσό 10.000 ευρώ για να πληρώσουν λογαριασμό 1.000 ευρώ. Οι εταιρείες κρατάνε το ποσόν της υπηρεσίας, που έχουν χρεώσει και επιστρέφουν στους λογαριασμούς των πονηρών το υπόλοιπο ποσόν, το οποίο πλέον είναι «ξεπλυμένο»!
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της Αρχής: Η Α’ Μονάδα της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες μέσω της επιχειρησιακής ανάλυσης υποθέσεων εντόπισε μία πρακτική νομιμοποίησης παράνομων κεφαλαίων μέσω της καταχρηστικής εκμετάλλευσης εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (utilities) από φυσικά πρόσωπα που παρουσιάζονται ότι κατοικούν στη Χώρα μας.
Με τη μέθοδο αυτή, οι συγκεκριμένες εταιρείες «χρησιμοποιούνται» εν αγνοία τους ως «ενδιάμεσες οντότητες», για τη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων, καθώς αυτά, καταλήγουν να εμφανίζονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς των φυσικών προσώπων ως επιστροφές χρημάτων (refund) στο πλαίσιο εκτέλεσης νόμιμων και συνηθισμένων συναλλαγών.
Το εν λόγω φαινόμενο εμφανίζεται εξαιρετικά οργανωμένο, με συγκεκριμένη προπαρασκευαστική διαδικασία και με τελική πρόθεση την παραπλάνηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ως προς την αρχική προέλευση των κεφαλαίων και τη νομιμοποίησή τους.
Η εντοπισθείσα μεθοδολογία παρουσιάζει αυξανόμενη συχνότητα και χρήζει συστηματικής μελέτης και ανάλυσης από τους αρμόδιους φορείς με στόχο τη βελτίωση των μηχανισμών ανίχνευσης και τη λήψη των αναγκαίων μέτρων αποτροπής.
Ξέπλυμα για μαύρο χρήμα: Το κόλπο μέσω των εταιρειών κοινής ωφέλειας
Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιχειρησιακή ανάλυση της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων αποκάλυψε μια εξαιρετικά οργανωμένη πρακτική εγκληματικών δικτύων. Φυσικά πρόσωπα, τα οποία εμφανίζονται ψευδώς ότι κατοικούν μόνιμα στην Ελλάδα, εκμεταλλεύονται καταχρηστικά παρόχους ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεπικοινωνιών ή φυσικού αερίου.
Με αυτόν τον τρόπο, οι «επιστροφές» εμφανίζονται στα μάτια των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ως απολύτως νόμιμες, καθημερινές και συνηθισμένες εμπορικές συναλλαγές. Η τελική πρόθεση των κυκλωμάτων είναι η πλήρης παραπλάνηση των τραπεζών ως προς την αρχική, εγκληματική προέλευση των κεφαλαίων, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολο τον εντοπισμό τους από τα κλασικά συστήματα ασφαλείας.
Όπως επισημαίνει η Αρχή: «Η αλληλουχία ενεργειών που διαπιστώθηκε σε όλες τις διερευνηθείσες περιπτώσεις παρουσιάζει συγκεκριμένα στάδια, τα οποία συνθέτουν μία ολοκληρωμένη μέθοδο νομιμοποίησης, με τελικό αποτέλεσμα την ενίσχυση της νομιμοφάνειας των παρανόμων κεφαλαίων και την ενσωμάτωσή τους στη νόμιμη οικονομία.
Συγκεκριμένα: Φυσικά πρόσωπα που παρουσιάζονται να κατοικούν στη Χώρα μας συνάπτουν συμβάσεις με εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, βάσει δικαιωμάτων επί ακινήτων (μίσθωση/ιδιοκτησία). Σε πολλές περιπτώσεις, τα ίδια πρόσωπα συμβάλλονται ταυτόχρονα με πολλές εταιρείες, για την παροχή υπηρεσιών σε πολλά διαφορετικά ακίνητα.
Οι συμβαλλόμενοι πελάτες (δράστες τέλεσης ξεπλύματος βρώμικου χρήματος) πραγματοποιούν πληρωμές αδικαιολόγητου ύψους προς τις συμβληθείσες εταιρείες, καθώς αυτές οι πληρωμές χαρακτηρίζονται από επανάληψη και αναντιστοιχία με τις τυχόν υπάρχουσες οφειλές ή την προηγηθείσα κατανάλωση. Τα ποσά μεταφέρονται από κάρτες και χρηματοοικονομικά μέσα/προϊόντα, τα οποία, σε μεγάλο μέρος των περιπτώσεων που αναλύθηκαν, τηρούνται σε ιδρύματα που εδρεύουν εκτός της ελληνικής επικράτειας. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται μεγάλα πιστωτικά υπόλοιπα στους λογαριασμούς των πελατών (τηρούμενων στις εταιρείες – παρόχους).
Τα πιστωτικά υπόλοιπα, κατόπιν αιτήματος του συμβαλλόμενου προσώπου (πελάτη), μεταφέρονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς με σκοπό την ενσωμάτωσή τους στη νόμιμη οικονομία.
Οι λογαριασμοί αυτοί τηρούνται κυρίως σε ιδρύματα που εδρεύουν στην ελληνική επικράτεια, ενώ στην πλειονότητά τους είναι διαφορετικοί από αυτούς που πίστωσαν αρχικά τα κεφάλαια στους λογαριασμούς πελατών που τηρούνται στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ίδιοι αποδέκτες λογαριασμοί, έλαβαν επιστροφές από πολλούς διαφορετικούς παρόχους.
2.2. Προέλευση χρημάτων
Σε όλες τις περιπτώσεις, τα κεφάλαια που πιστώθηκαν δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν βάσει της φορολογικής ή, εν γένει οικονομικής εικόνας των εμπλεκόμενων προσώπων και θεωρούνται υπόπτου προελεύσεως.
Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κεφάλαια προέρχονταν από απάτες που τελέσθηκαν, κυρίως μέσω του Τραπεζικού Συστήματος.
Ενδείκτες κινδύνου (red flags)
Οι ακόλουθοι ενδείκτες που προέκυψαν από τη διερεύνηση και ανάλυση των σχετικών υποθέσεων, ενδέχεται να υποδηλώνουν καταχρηστική εκμετάλλευση εταιρειών – παρόχων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για τη διευκόλυνση της νομιμοποίησης εσόδων που προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από τα υπόχρεα πρόσωπα του ν. 4557/2018, κυρίως πιστωτικά ιδρύματα, για τη λήψη και εφαρμογή περαιτέρω μέτρων πρόληψης και καταπολέμησης περιπτώσεων νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, όσο και από τις εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, προς αποτροπή κατάχρησης των παρεχόμενων προϊόντων και υπηρεσιών αντίστοιχα. Ορισμένοι ενδείκτες δεν είναι, μεμονωμένα, επαρκώς ισχυροί, ωστόσο, όταν εμφανίζονται σε συνδυασμό με άλλους, καθιστούν τον έλεγχο περισσότερο αναγκαίο. Για παράδειγμα:
Πληρωμές προς παρόχους χωρίς ύπαρξη αντίστοιχης οφειλής.
Ασυνήθιστα υψηλά ποσά ανά πληρωμή σε σχέση με την οφειλή ή την κατανάλωση/χρήση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ιδιαίτερα αυξημένη συχνότητα πληρωμών οι οποίες δεν ακολουθούν/συμβαδίζουν με τις καθορισμένες προθεσμίες/διορίες αλλά προσομοιάζουν με καταθέσεις.
Ο πελάτης χρησιμοποιεί συχνά διαφορετικά χρηματοοικονομικά μέσα για τις πληρωμές. Ο ενδείκτης κινδύνου αυξάνεται όταν η παραπάνω τακτική παρατηρείται σε κάθε συναλλαγή πληρωμής.
Πληρωμές με χρηματοοικονομικά μέσα που τηρούνται σε ιδρύματα με έδρα εκτός της ελληνικής επικράτειας.
Υψηλό συσσωρευόμενο πιστωτικό υπόλοιπο στους λογαριασμούς πελατών των παρόχων.
Αιτήματα επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
Καταβολή των επιστρεφόμενων πληρωμών σε διαφορετικούς λογαριασμούς από αυτούς που είχαν πραγματοποιήσει αρχικά τις πληρωμές οι πελάτες.
Ο ίδιος τραπεζικός λογαριασμός λαμβάνει πολλαπλές πιστώσεις επιστροφής χρημάτων, από διαφορετικές εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Έσοδα που δεν συνάδουν με τη φορολογική ή, εν γένει οικονομική εικόνα των δικαιούχων φυσικών προσώπων.
Η συγκεκριμένη πρακτική καταγράφει αυξανόμενη συχνότητα το τελευταίο διάστημα, γεγονός που έχει θέσει σε πλήρη ετοιμότητα τις ελεγκτικές αρχές. Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, το φαινόμενο χρήζει άμεσης και συστηματικής μελέτης από τους εμπλεκόμενους φορείς, με σκοπό τη ριζική αναβάθμιση των ψηφιακών μηχανισμών ανίχνευσης και τη θεσμοθέτηση νέων, αυστηρότερων μέτρων αποτροπής».
Πηγή: ieidiseis.gr
