Την επανέναρξη των συζητήσεων για τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητά η Κύπρος, με επιστολή που απέστειλε ο Νίκος Χριστοδουλίδης στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο η ευρωπαϊκή αμυντική αλληλεγγύη σε μια περίοδο αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του POLITICO, στην επιστολή της 20ής Οκτωβρίου ο Κύπριος Πρόεδρος τονίζει τη σημασία του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας και ζητά ενημέρωση για τις προτάσεις που εξετάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και για το χρονοδιάγραμμα των επόμενων κινήσεων.
Η παρέμβαση της Λευκωσίας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα ευρύ φάσμα απειλών, από τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τις υβριδικές επιχειρήσεις έως την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και την αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις.
Τι προβλέπει το άρθρο 42.7 που επικαλείται η Κύπρος
Η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ προβλέπεται στο άρθρο 42.7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τη διάταξη, σε περίπτωση που κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα υπόλοιπα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που διαθέτουν.
Η πρόβλεψη αυτή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δεσμεύσεις αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών της Ένωσης. Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμόζεται στην πράξη, σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος βρεθεί αντιμέτωπο με ένοπλη επίθεση.
«Δεν μπορώ να υπερτονίσω τη σημασία αυτής της διάταξης για την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, ειδικά σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας», αναφέρει ο Νίκος Χριστοδουλίδης στην επιστολή του, όπως μεταδίδει το POLITICO.
Ο Κύπριος Πρόεδρος ζητά να επανέλθει το ζήτημα στα αρμόδια προπαρασκευαστικά όργανα της Ένωσης, ώστε να προχωρήσει η επεξεργασία των σχετικών προτάσεων.
«Δεδομένης της σοβαρότητας των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, η Κύπρος θα χαιρέτιζε την επανέναρξη των συζητήσεων στα αρμόδια προπαρασκευαστικά όργανα», σημειώνει, ζητώντας παράλληλα ενημέρωση για τις προτάσεις που βρίσκονται υπό εξέταση και για τα επόμενα βήματα.
Η επίθεση ιρανικών drone, η Κύπρος και η ευρωπαϊκή αντίδραση
Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας είχε βρεθεί ψηλά στην ατζέντα της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου.
Καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη του θέματος έπαιξε η επίθεση ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε βρετανική στρατιωτική βάση στο κυπριακό έδαφος τον Μάρτιο, ένα περιστατικό που ανέδειξε τις άμεσες επιπτώσεις των περιφερειακών συγκρούσεων στην ασφάλεια της Κύπρου και, ευρύτερα, της Ευρώπης.
Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, η ΕΕ είχε πραγματοποιήσει ασκήσεις για να εξετάσει πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην πράξη η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας. Η συζήτηση αφορά όχι μόνο την πολιτική δέσμευση των κρατών μελών, αλλά και τον συντονισμό, τις διαδικασίες και τα διαθέσιμα μέσα σε περίπτωση κρίσης.
Για τη Λευκωσία, η σαφέστερη αποσαφήνιση της εφαρμογής του άρθρου 42.7 έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Κύπρος βρίσκεται σε μια γεωγραφικά ευαίσθητη περιοχή, κοντά σε εστίες συγκρούσεων και σε στρατηγικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Γιατί το θέμα υποχωρεί στην ευρωπαϊκή ατζέντα
Παρά την ανησυχία που προκαλούν οι διεθνείς εξελίξεις, η συζήτηση για τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας έχει χάσει μέρος της δυναμικής της στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του POLITICO, η προσοχή της Ένωσης έχει στραφεί στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, καθώς και στην εξεύρεση πρόσθετων πόρων για τη στήριξη της Ουκρανίας. Αξιωματούχος της ΕΕ, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, ανέφερε ότι το άρθρο 42.7 δεν προβλέπεται να συζητηθεί σε κάποια από τις προσεχείς συνόδους κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.
Η συζήτηση για το άρθρο 42.7 συνδέεται με το ευρύτερο ερώτημα κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να μετατρέψει τις δεσμεύσεις αλληλεγγύης σε αποτελεσματική κοινή αντίδραση απέναντι σε μια ένοπλη επίθεση. Οι απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι πολλαπλές: η συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι υβριδικές επιχειρήσεις, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι αμφιβολίες για τη μελλοντική πορεία της διατλαντικής συνεργασίας ενισχύουν την πίεση για σαφέστερο σχεδιασμό. Για την Κύπρο, το ζήτημα έχει και άμεση διάσταση ασφάλειας. Η Λευκωσία ζητά η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας να μην παραμείνει μια γενική διατύπωση των ευρωπαϊκών συνθηκών, αλλά να συνοδεύεται από συγκεκριμένες συζητήσεις και προετοιμασία.
Πηγή: ieidiseis.gr
